Khandesh Rain : खान्देशातील शेतकऱ्यांसाठी यंदाचा पावसाळा काहीसा चिंतेचा ठरताना दिसत आहे. जळगाव, धुळे आणि नंदुरबारच्या अनेक भागांत पावसाचे वितरण असमान राहिल्याने काही ठिकाणी पिकांना अपेक्षित ओलावा मिळत नसल्याची परिस्थिती निर्माण झाली आहे. राज्यातही पावसाची तूट कायम असून, ऑगस्टअखेरपर्यंत मान्सूनच्या एकूण स्थितीबाबत चिंता व्यक्त होत आहे.

खान्देशात खरीप हंगामात कापूस, सोयाबीन, मका, ज्वारी, बाजरी, तूर यांसारख्या पिकांची लागवड केली जाते. या पिकांच्या वाढीच्या महत्त्वाच्या टप्प्यावर पावसाचा खंड पडल्यास जमिनीतील ओलावा कमी होण्याचा धोका निर्माण होतो. विशेषतः पावसावर अवलंबून असलेल्या शेतकऱ्यांसाठी ही परिस्थिती अधिक गंभीर ठरू शकते. धुळे आणि नंदुरबारमध्ये पावसाच्या कमतरतेची नोंद झाली आहे. उपलब्ध आकडेवारीनुसार नंदुरबारमध्ये पावसाची तूट धुळ्याच्या तुलनेत अधिक असल्याचे हवामानविषयक अहवालातून समोर आले आहे.

पिकांना पाणी देण्यासाठी अतिरिक्त खर्च ( Khandesh Rain )

पावसाने दडी मारल्याने शेतकऱ्यांना आता उपलब्ध विहिरी, कूपनलिका आणि कृषी पंपांच्या माध्यमातून पिकांना पाणी देण्याची वेळ येत आहे. त्यामुळे डिझेल, वीज आणि मजुरीचा अतिरिक्त खर्च वाढत आहे. एकीकडे खतं, बियाणं, औषधं आणि मजुरीचा खर्च वाढलेला असताना दुसरीकडे पावसासाठी आकाशाकडे पाहण्याची वेळ शेतकऱ्यांवर आली आहे. पाऊस आणखी लांबला तर पिकांची वाढ खुंटण्याची आणि उत्पादनावर परिणाम होण्याची भीती शेतकऱ्यांकडून व्यक्त केली जात आहे.

खान्देशातील अनेक शेतकऱ्यांसाठी कापूस आणि इतर खरीप पिके उत्पन्नाचा महत्त्वाचा आधार आहेत. पिकांना योग्य वेळी पाणी मिळाले नाही तर फुलोरा, वाढ आणि उत्पादनक्षमतेवर परिणाम होऊ शकतो. विशेषतः पावसावर पूर्णपणे अवलंबून असलेल्या शेतजमिनींमध्ये परिस्थिती अधिक कठीण होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे आगामी काही दिवसांत पाऊस किती आणि कुठे पडतो, यावर शेतकऱ्यांच्या उत्पादनाचे गणित मोठ्या प्रमाणात अवलंबून राहणार आहे.

हेही वाचा : वनविभागाच्या जमिनीवर गांजाची शेती, 82 लाख 50 हजार रुपये किंमतीचा 330 किलो गांजा जप्त

हवामानातील अनिश्चितता वाढवतेय चिंता ( Khandesh Weather )

यंदाच्या मान्सूनमध्ये देशभरात पावसाचे वितरण समान राहिलेले नाही. ऑगस्टमध्ये काही भागांत चांगला पाऊस झाला असला तरी देशाचा एकूण मान्सून तुटीचा आकडा कमी होण्याऐवजी वाढल्याचे अहवालात नमूद करण्यात आले आहे. हवामानातील या अनिश्चिततेचा थेट परिणाम शेतीवर होत असल्याने खान्देशातील शेतकरी आता पुढील पावसाच्या प्रतीक्षेत आहेत.

पावसाचा खंड आणखी वाढल्यास पिकांना पाण्याची कमतरता जाणवू शकते. त्यामुळे कृषी विभागाने स्थानिक पातळीवरील पावसाची स्थिती, जमिनीतील ओलावा आणि पिकांची अवस्था याचा आढावा घेणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. दरम्यान, शेतकऱ्यांनी पिकांची परिस्थिती पाहून सिंचनाचे नियोजन करावे, पाण्याचा काटकसरीने वापर करावा आणि कृषी विभागाच्या स्थानिक सल्ल्यानुसार उपाययोजना कराव्यात.